CMR Software
De tekst van het CMR verdrag
VERDRAG BETREFFENDE DE OVEREENKOMST TOT
INTERNATIONAAL VERVOER
VAN GOEDEREN OVER DE WEG (CMR)

 
Download deze tekst als PDF bestand.

PREAMBULE
 
De Verdragsluitende Partijen,
Erkend hebbende het nut om de voorwaarden van de overeenkomst tot
internationaal vervoer van goederen over de weg, in het bijzonder voor
wat betreft de voor dit vervoer te gebruiken documenten en de aansprakelijkheid
van de vervoerder, op eenvormige wijze te regelen,
Zijn overeengekomen als volgt:
 
 
HOOFDSTUK I
Toepasselijkheid
 
 
Artikel 1
 
1. Dit Verdrag is van toepassing op iedere overeenkomst onder bezwarende
titel voor het vervoer van goederen over de weg door middel
van voertuigen, wanneer de plaats van inontvangstneming der goederen
en de plaats bestemd voor de aflevering, zoals deze zijn aangegeven
in de overeenkomst, gelegen zijn in twee verschillende landen,
waarvan tenminste één een bij het Verdrag partij zijnd land is, ongeacht
de woonplaats en de nationaliteit van partijen.
 
2. Voor de toepassing van dit Verdrag wordt onder „voertuigen” verstaan:
de motorrijtuigen, gelede voertuigen, aanhangwagens en
opleggers, zoals deze zijn omschreven in artikel 4 van het Verdrag
nopens het wegverkeer van 19 september 1949.
 
3. Dit Verdrag is eveneens van toepassing, indien het vervoer, dat
binnen zijn werkingssfeer valt, wordt bewerkstelligd door Staten of
door Regeringsinstellingen of -organisaties.
 
4. Dit Verdrag is niet van toepassing:
 
a)    op vervoer, bewerkstelligd overeenkomstig internationale postovereenkomsten,
b)    op vervoer van lijken,
c)    op verhuizingen.
 
5. De Verdragsluitende Partijen komen overeen, dat dit Verdrag niet
door bijzondere overeenkomsten, gesloten tussen twee of meer van
haar, zal worden gewijzigd, tenzij om aan de werking daarvan haar
grensverkeer te onttrekken of om voor vervoer, dat uitsluitend over
haar grondgebied plaats heeft, het gebruik van een der goederen
vertegenwoordigende vrachtbrief toe te staan.
 
 
Artikel 2
 
1. Wanneer het voertuig, waarin de goederen zich bevinden, over een
gedeelte van het traject wordt vervoerd over zee, per spoor, over de
binnenwateren of door de lucht, zonder dat de goederen – behoudens
ter toepassing van de bepalingen van artikel 14 – uit dat voertuig worden
uitgeladen, blijft dit Verdrag niettemin van toepassing op het
gehele vervoer. Voorzover evenwel wordt bewezen dat verlies,
beschadiging of vertraging in de aflevering van de goederen, ontstaan
tijdens het vervoer op andere wijze dan over de weg, niet is veroorzaakt
door een daad of nalatigheid van de wegvervoerder en voortspruit
uit een feit, dat zich alleen heeft kunnen voordoen tijdens en
tengevolge van het vervoer anders dan over de weg, wordt de aansprakelijkheid
van de wegvervoerder niet bepaald door dit Verdrag,
maar op de wijze waarop de aansprakelijkheid van de niet-wegvervoerder
zou zijn bepaald, zo een vervoerovereenkomst tussen de
afzender en de niet-wegvervoerder tot vervoer van de goederen
alleen zou zijn afgesloten overeenkomstig de wettelijke bepalingen
van dwingend recht betreffende het vervoer van goederen op die
andere wijze. Bij gebreke van dergelijke bepalingen wordt de aansprakelijkheid
van de wegvervoerder echter bepaald door dit Verdrag.
 
2. Indien de wegvervoerder zelf het gedeelte van het vervoer dat niet
over de weg plaatsvindt bewerkstelligt, wordt zijn aansprakelijkheid
eveneens bepaald volgens het eerste lid, als werden zijn hoedanigheden
van wegvervoerder en niet-wegvervoerder uitgeoefend door
twee verschillende personen.
 
 
 
HOOFDSTUK II
Personen voor wie de vervoerder aansprakelijk is
 
 
Artikel 3
 
Voor de toepassing van dit Verdrag is de vervoerder, als ware het voor
zijn eigen daden en nalatigheden, aansprakelijk voor de daden en nalatigheden
van zijn ondergeschikten en van alle andere personen, van wie
hij zich voor de bewerkstelliging van het vervoer bedient, wanneer deze
ondergeschikten of deze personen handelen in de uitoefening van hun
werkzaamheden.
 
 
HOOFDSTUK III
Sluiting en uitvoering van de vervoerovereenkomst
 
 
Artikel 4
 
De vervoerovereenkomst wordt vastgelegd in een vrachtbrief. De afwezigheid,
de onregelmatigheid of het verlies van de vrachtbrief tast noch
het bestaan noch de geldigheid aan van de vervoerovereenkomst, die
onderworpen blijft aan de bepalingen van dit Verdrag.
 
Artikel 5
 
1. De vrachtbrief wordt opgemaakt in drie oorspronkelijke exemplaren,
ondertekend door de afzender en de vervoerder. Deze ondertekening
kan worden gedrukt of vervangen door de stempels van de afzender
en de vervoerder, indien de wetgeving van het land, waar de vrachtbrief
wordt opgemaakt, zulks toelaat. Het eerste exemplaar wordt
overhandigd aan de afzender, het tweede begeleidt de goederen en
het derde wordt door de vervoerder behouden.
 
2. Wanneer de te vervoeren goederen moeten worden geladen in verschillende
voertuigen of wanneer het verschillende soorten goederen
of afzonderlijke partijen betreft, heeft de afzender of de ver-
voerder het recht om te eisen, dat er evenzoveel vrachtbrieven worden
opgemaakt als er voertuigen moeten worden gebruikt of als er
soorten of partijen goederen zijn.
 
Artikel 6
 
1. De vrachtbrief moet de volgende aanduidingen bevatten:
a)    de plaats en de datum van het opmaken daarvan;
b)    de naam en het adres van de afzender;
c)    de naam en het adres van de vervoerder;
d)    de plaats en de datum van inontvangstneming der goederen en
a)    de plaats bestemd voor de aflevering der goederen;
e)    de naam en het adres van de geadresseerde;
f)    de gebruikelijke aanduiding van de aard der goederen en de
b)    wijze van verpakking en, voor gevaarlijke goederen, hun algemeen
c)    erkende benaming;
g)    het aantal colli, hun bijzondere merken en hun nummers;
h)    het bruto-gewicht of de op andere wijze aangegeven hoeveelheid
d)    van de goederen;
i)    de op het vervoer betrekking hebbende kosten (vrachtprijs, bijkomende
e)    kosten, douanerechten en andere vanaf de sluiting van de
f)    overeenkomst tot aan de aflevering opkomende kosten);
j)    de voor het vervullen van douane- en andere formaliteiten nodige
g)    instructies;
k)    de aanduiding, dat het vervoer, ongeacht enig tegenstrijdig
h)    beding, is onderworpen aan de bepalingen van dit Verdrag.
2. Als het geval zich voordoet, moet de vrachtbrief nog de volgende
aanduidingen bevatten:
a)    het verbod van overlading;
b)    de kosten, welke de afzender voor zijn rekening neemt;
c)    het bedrag van het bij de aflevering van de goederen te innen remboursement;
d)    de gedeclareerde waarde der goederen en het bedrag van het bijzonder belang bij de aflevering;
e)    de instructies van de afzender aan de vervoerder voor wat betreft de verzekering der goederen;
f)    de overeengekomen termijn, binnen welke het vervoer moet zijn volbracht;
g)    de lijst van bescheiden, welke aan de vervoerder zijn overhandigd.
3. De partijen kunnen in de vrachtbrief iedere andere aanduiding,
welke zij nuttig achten, opnemen.
 
Artikel 7
 
1. De afzender is aansprakelijk voor alle kosten en schaden, welke door
de vervoerder worden geleden tengevolge van de onnauwkeurigheid
of de onvolledigheid:
a)    van de aanduidingen, aangegeven in artikel 6, eerste lid onder b), d), e), f), g), h) en j),
b)    van de aanduidingen, aangegeven in artikel 6, tweede lid,
c)    van alle andere aanduidingen of instructies, welke hij verstrekt voor het opmaken van de vrachtbrief of om daarin te worden opgenomen.
2. Indien de vervoerder op verzoek van de afzender de vermeldingen,
bedoeld in het eerste lid van dit artikel, in de vrachtbrief opneemt,
wordt hij behoudens tegenbewijs geacht voor rekening van de
afzender te handelen.
3. Indien de vrachtbrief niet de vermelding, bedoeld in artikel 6, eerste
lid onder k), bevat, is de vervoerder aansprakelijk voor alle kosten en
schaden, welke de rechthebbende op de goederen door deze nalatigheid
lijdt.
 
Artikel 8
 
1. Bij de inontvangstneming der goederen is de vervoerder gehouden
te onderzoeken:
a)    de juistheid van de vermeldingen in de vrachtbrief met betrekking tot het aantal colli en hun merken en nummers,
b)    de uiterlijke staat van de goederen en hun verpakking.
 
2. Indien de vervoerder geen redelijke middelen ter beschikking staan
om de juistheid van de vermeldingen, bedoeld in het eerste lid onder
a) van dit artikel, te onderzoeken, tekent hij in de vrachtbrief met
redenen omkleed aan, welke voorbehouden hij maakt. Eveneens geeft
hij de redenen aan voor alle voorbehouden, welke hij maakt ten aanzien
van de uiterlijke staat van de goederen en van hun verpakking.
Deze voorbehouden verbinden de afzender niet, indien zij niet uitdrukkelijk
in de vrachtbrief door hem zijn aanvaard.
 
3. De afzender heeft het recht te eisen, dat de vervoerder het brutogewicht
of de op andere wijze uitgedrukte hoeveelheid der goederen
onderzoekt. Hij kan tevens een onderzoek van de inhoud der
colli eisen. De vervoerder kan de kosten van het onderzoek in rekening
brengen. Het resultaat van de onderzoekingen wordt in de
vrachtbrief neergelegd.
 
Artikel 9
 
1. De vrachtbrief levert volledig bewijs, behoudens tegenbewijs, van de
voorwaarden der overeenkomst en van de ontvangst van de goederen
door de vervoerder.
2. Bij gebreke van vermelding in de vrachtbrief van gemotiveerde voorbehouden
van de vervoerder wordt vermoed, dat de goederen en
hun verpakking in uiterlijk goede staat waren op het ogenblik van de
inontvangstneming door de vervoerder en dat het aantal colli en
hun merken en nummers in overeenstemming waren met de opgaven
in de vrachtbrief.
 
 
 
Artikel 10
 
De afzender is jegens de vervoerder aansprakelijk voor de schade aan
personen, materiaal of aan andere goederen en de kosten, welke voortspruiten
uit de gebrekkige verpakking van de goederen, tenzij de gebrekkigheid
zichtbaar of aan de vervoerder bekend was op het ogenblik van
de inontvangstneming en de vervoerder te dien aanzien geen voorbehouden
heeft gemaakt.
 
Artikel 11
 
1. Ter voldoening aan douane- en andere formaliteiten, welke vóór de
aflevering van de goederen moeten worden vervuld, moet de afzender
de nodige bescheiden bij de vrachtbrief voegen of ter beschikking
van de vervoerder stellen en hem alle gewenste inlichtingen
verschaffen.
2. De vervoerder is niet gehouden de nauwkeurigheid en de volledigheid
van deze bescheiden en inlichtingen te onderzoeken. De afzender is
jegens de vervoerder aansprakelijk voor alle schaden, die kunnen
voortspruiten uit de afwezigheid, onvolledigheid of onregelmatigheid
van deze bescheiden en inlichtingen, behoudens in geval van schuld
van de vervoerder.
3. De vervoerder is op dezelfde voet als een commissionair aansprakelijk
voor de gevolgen van verlies of onjuiste behandeling van de
bescheiden, die in de vrachtbrief zijn vermeld en deze begeleiden of
in zijn handen zijn gesteld. De door hem verschuldigde schadevergoeding
mag evenwel die, verschuldigd in geval van verlies van de
goederen, niet overschrijden.
 
Artikel 12
 
1. De afzender heeft het recht over de goederen te beschikken, in het
bijzonder door van de vervoerder te vorderen dat hij het vervoer
ophoudt, de plaats bestemd voor de aflevering der goederen wijzigt
of de goederen aflevert aan een andere geadresseerde dan in de
vrachtbrief is aangegeven.
2. Dit recht vervalt, wanneer het tweede exemplaar van de vrachtbrief
aan de geadresseerde is overhandigd of wanneer deze gebruik
maakt van het recht bedoeld in artikel 13, eerste lid; vanaf dat ogenblik
moet de vervoerder zich houden aan de opdrachten van de
geadresseerde.
3. Het beschikkingsrecht komt evenwel reeds vanaf het opmaken van
de vrachtbrief aan de geadresseerde toe, wanneer een vermelding in
die zin door de afzender op de vrachtbrief is gesteld.
4. Indien de geadresseerde bij de uitoefening van zijn beschikkingsrecht
bepaalt, dat de goederen aan een andere persoon moeten worden
afgeleverd, kan deze persoon geen andere geadresseerde aanwijzen.
5. De uitoefening van het beschikkingsrecht is onderworpen aan de
volgende voorwaarden:
a) de afzender of, in het geval bedoeld in het derde lid van dit artikel,
de geadresseerde, die dit recht wenst uit te oefenen, moet
het eerste exemplaar van de vrachtbrief, waarop de aan de vervoerder
gegeven nieuwe instructies moeten zijn aangetekend,
overleggen en de vervoerder schadeloos stellen voor kosten en
schade die de uitvoering van deze instructies meebrengt;
b) de uitvoering van deze instructies moet mogelijk zijn op het
ogenblik, dat de instructies de persoon, die deze moet uitvoeren,
bereiken en zij mag noch de normale bedrijfsvoering van de vervoerder
beletten noch schade toebrengen aan afzenders of
geadresseerden van andere zendingen;
c) de instructies mogen nimmer het verdelen van de zending tot
gevolg hebben.
6. Wanneer de vervoerder tengevolge van de bepalingen van het vijfde
lid onder b. van dit artikel de instructies, die hij ontvangt, niet kan
uitvoeren, moet hij onmiddellijk de persoon, van wie deze instructies
afkomstig zijn, daarvan in kennis stellen.
7. De vervoerder, die de volgens de voorwaarden van dit artikel gegeven
instructies niet heeft uitgevoerd of die dergelijke instructies
heeft opgevolgd zonder overlegging van het eerste exemplaar van
de vrachtbrief te hebben geëist, is tegenover de rechthebbende aansprakelijk
voor de hierdoor veroorzaakte schade.
 
Artikel 13
 
1. Na aankomst van de goederen op de plaats bestemd voor de aflevering,
heeft de geadresseerde het recht van de vervoerder te vorderen
dat het tweede exemplaar van de vrachtbrief aan hem wordt
overhandigd en de goederen aan hem worden afgeleverd, één en
ander tegen ontvangstbewijs. Wanneer verlies van de goederen is
vastgesteld of de goederen aan het einde van de termijn, bedoeld in
artikel 19, niet zijn aangekomen, is de geadresseerde gerechtigd om
op eigen naam tegenover de vervoerder gebruik te maken van de
rechten, die uit de vervoerovereenkomst voortspruiten.
2. De geadresseerde, die gebruik maakt van de rechten, die hem ingevolge
het eerste lid van dit artikel zijn toegekend, is gehouden de volgens
de vrachtbrief verschuldigde bedragen te betalen. In geval van
geschil terzake is de vervoerder niet verplicht om de goederen af te
leveren dan tegen zekerheidstelling door de geadresseerde.
 
Artikel 14
 
1. Indien, om welke reden ook, de uitvoering van de overeenkomst op
de voorwaarden van de vrachtbrief onmogelijk is of wordt voordat
de goederen op de plaats bestemd voor de aflevering, zijn aangekomen,
is de vervoerder gehouden instructies te vragen aan de persoon,
die het recht heeft overeenkomstig artikel 12 over de goederen
te beschikken.
2. Indien evenwel de omstandigheden de uitvoering van het vervoer
toelaten op andere voorwaarden dan die van de vrachtbrief en
indien de vervoerder niet tijdig instructies heeft kunnen verkrijgen
van de persoon, die het recht heeft overeenkomstig artikel 12 over
de goederen te beschikken, neemt hij de maatregelen, welke hem
het beste voorkomen in het belang van de persoon, die het recht
heeft over de goederen te beschikken.
 
Artikel 15
 
1. Wanneer na aankomst van de goederen op de plaats van bestemming
zich omstandigheden voordoen die de aflevering beletten,
vraagt de vervoerder instructies aan de afzender. Indien de geadresseerde
de goederen weigert, heeft de afzender het recht om daarover
te beschikken zonder verplicht te zijn het eerste exemplaar van
de vrachtbrief te tonen.
2. De geadresseerde kan, zelfs indien hij de goederen heeft geweigerd,
te allen tijde de aflevering daarvan vragen, zolang de vervoerder
geen andersluidende instructies van de afzender heeft ontvangen.
3. Indien een omstandigheid, die de aflevering belet, zich voordoet,
nadat de geadresseerde overeenkomstig zijn recht ingevolge artikel
12, derde lid, opdracht heeft gegeven om de goederen aan een
andere persoon af te leveren, treedt voor de toepassing van het eerste
en tweede lid van dit artikel de geadresseerde in de plaats van de
afzender en die andere persoon in de plaats van de geadresseerde.
 
Artikel 16
 
1. De vervoerder heeft recht op vergoeding van de kosten, welke zijn verzoek
om instructies of de uitvoering van ontvangen instructies voor
hem meebrengt, mits deze kosten niet door zijn schuld zijn ontstaan.
2. In de gevallen, bedoeld in artikel 14, eerste lid, en in artikel 15, kan
de vervoerder de goederen onmiddellijk voor rekening van de rechthebbende
lossen; na deze lossing wordt het vervoer geacht te zijn
geëindigd. De vervoerder neemt dan de bewaring van de goederen
op zich. Hij kan de goederen evenwel aan een derde toevertrouwen
en is dan slechts aansprakelijk voor een oordeelkundige keuze van
deze derde. De goederen blijven belast met volgens de vrachtbrief
verschuldigde bedragen en alle andere kosten.
3. De vervoerder kan zonder instructies van de rechthebbende af te
wachten tot verkoop van de goederen overgaan, wanneer de bederfelijke
aard of de staat van de goederen dit rechtvaardigt of wanneer
de kosten van bewaring onevenredig hoog zijn in verhouding tot de
waarde van de goederen. In andere gevallen kan hij eveneens tot verkoop
overgaan, wanneer hij niet binnen een redelijke termijn van de
rechthebbende andersluidende instructies heeft ontvangen, waarvan
de uitvoering redelijkerwijs kan worden gevorderd.
4. Indien de goederen ingevolge dit artikel zijn verkocht, moet de
opbrengst van de verkoop ter beschikking van de rechthebbende
worden gesteld onder aftrek van de kosten, die op de goederen
drukken. Indien deze kosten de opbrengst van de verkoop te boven
gaan, heeft de vervoerder recht op het verschil.
5. De verkoop geschiedt op de wijze bepaald door de wet of de gebruiken
van de plaats, waar de goederen zich bevinden.
 
 
HOOFDSTUK IV
Aansprakelijkheid van de vervoerder
 
 
Artikel 17
 
1. De vervoerder is aansprakelijk voor geheel of gedeeltelijk verlies en
voor beschadiging van de goederen, welke ontstaan tussen het
ogenblik van de inontvangstneming van de goederen en het ogenblik
van de aflevering, alsmede voor vertraging in de aflevering.
2. De vervoerder is ontheven van deze aansprakelijkheid, indien het
verlies, de beschadiging of de vertraging is veroorzaakt door schuld
van de rechthebbende, door een opdracht van deze, welke niet het
gevolg is van schuld van de vervoerder, door een eigen gebrek van
de goederen of door omstandigheden, die de vervoerder niet heeft
kunnen vermijden en waarvan hij de gevolgen niet heeft kunnen verhinderen.
3. De vervoerder kan zich niet aan zijn aansprakelijkheid onttrekken
door een beroep te doen op gebreken van het voertuig, waarvan hij
zich bedient om het vervoer te bewerkstelligen, of op fouten van de
persoon, van wie hij het voertuig heeft gehuurd of van diens ondergeschikten.
4. Met inachtneming van artikel 18, tweede tot vijfde lid, is de vervoerder
ontheven van zijn aansprakelijkheid, wanneer het verlies of de
beschadiging een gevolg is van de bijzondere gevaren, eigen aan
één of meer van de volgende omstandigheden:
a) gebruik van open en niet met een dekzeil afgedekte voertuigen,
wanneer dit gebruik uitdrukkelijk is overeengekomen en in de
vrachtbrief is vermeld;
b) ontbreken of gebrekkigheid van de verpakking bij goederen, die
door hun aard aan kwaliteitsverlies of beschadiging zijn blootgesteld,
wanneer zij niet of slecht verpakt zijn;
c) behandeling, lading, stuwing of lossing van de goederen door de
afzender, de geadresseerde of personen, die voor rekening van de
afzender of de geadresseerde handelen;
d) de aard van bepaalde goederen, die door met deze aard zelf
samenhangende oorzaken zijn blootgesteld hetzij aan geheel of
gedeeltelijk verlies hetzij aan beschadiging, in het bijzonder door
breuk, roest, bederf, uitdroging, lekkage, normaal kwaliteitsverlies,
of optreden van ongedierte en knaagdieren;
e) onvolledigheid of gebrekkigheid van de merken of nummers der
colli;
f) vervoer van levende dieren.
5. Indien ingevolge dit artikel de vervoerder niet aansprakelijk is voor
sommige der factoren, die de schade hebben veroorzaakt, is hij
slechts aansprakelijk in evenredigheid tot de mate, waarin de factoren
waarvoor hij ingevolge dit artikel aansprakelijk is, tot de schade
hebben bijgedragen.
Artikel 18
1. Het bewijs, dat het verlies, de beschadiging of de vertraging door
één der in artikel 17, tweede lid, genoemde feiten is veroorzaakt,
rust op de vervoerder.
2. Wanneer de vervoerder aantoont, dat, gelet op de omstandigheden
van het geval, het verlies of de beschadiging een gevolg heeft kunnen
zijn van een of meer van de in artikel 17, vierde lid, genoemde
bijzondere gevaren, wordt vermoed dat deze daarvan de oorzaak
zijn. De rechthebbende kan evenwel bewijzen, dat de schade geheel
of gedeeltelijk niet door een van deze gevaren veroorzaakt is.
3. Het hierboven genoemde vermoeden bestaat niet in het in artikel 17,
vierde lid, onder a, genoemde geval, indien zich een ongewoon
groot tekort of een verlies van colli voordoet.
4. Indien het vervoer wordt bewerkstelligd door middel van een voertuig,
ingericht om de goederen te onttrekken aan de invloed van
hitte, koude, temperatuurverschillen of vochtigheid van de lucht, kan
de vervoerder geen beroep doen op het voorrecht van artikel 17,
vierde lid, onder d, tenzij hij bewijst, dat alle maatregelen, waartoe
hij, rekening houdende met de omstandigheden, verplicht was, zijn
genomen met betrekking tot de keuze, het onderhoud en het gebruik
van deze inrichtingen en dat hij zich heeft gericht naar de bijzondere
instructies, die hem mochten zijn gegeven.
5. De vervoerder kan geen beroep doen op het voorrecht van artikel 17,
vierde lid, onder f, tenzij hij bewijst, dat alle maatregelen, waartoe
hij normaliter, rekening houdende met de omstandigheden, verplicht
was, zijn genomen en dat hij zich heeft gericht naar de bijzondere
instructies, die hem mochten zijn gegeven.
 
Artikel 19
 
Er is vertraging in de aflevering, wanneer de goederen niet zijn afgeleverd
binnen de bedongen termijn of, bij gebreke van zulk een termijn,
wanneer de werkelijke duur van het vervoer, zo men rekening houdt met
de omstandigheden en met name, bij gedeeltelijke lading, met de tijd
benodigd voor het verkrijgen van een volledige lading op de gebruikelijke
voorwaarden, meer tijd vergt dan een goed vervoerder redelijkerwijs
behoort te worden toegestaan.
 
Artikel 20
 
1. De rechthebbende kan, zonder enig nader bewijs, de goederen als
verloren beschouwen, wanneer zij niet zijn afgeleverd binnen dertig
dagen na afloop van de bedongen termijn, of, bij gebreke van zulk
een termijn, binnen zestig dagen na de inontvangstneming van de
goederen door de vervoerder.
2. De rechthebbende kan bij ontvangst van de schadevergoeding voor
de verloren goederen schriftelijk verzoeken hem onmiddellijk te
berichten ingeval de goederen worden teruggevonden in de loop
van het jaar, volgende op de betaling der schadevergoeding. Dit verzoek
wordt hem schriftelijk bevestigd.
3. Binnen dertig dagen na ontvangst van dit bericht kan de rechthebbende
vorderen, dat de goederen aan hem worden afgeleverd tegen
betaling van de volgens de vrachtbrief verschuldigde bedragen en
tegen teruggave van de schadevergoeding, die hij heeft ontvangen,
onder aftrek van de kosten, welke in deze schadevergoeding mochten
zijn begrepen, en met behoud van alle rechten op schadever-
goeding voor vertraging in de aflevering ingevolge artikel 23 en,
indien toepasselijk, ingevolge artikel 26.
4. Bij gebreke hetzij van het verzoek, bedoeld in het tweede lid, hetzij
van instructies gegeven binnen de termijn van dertig dagen, bedoeld
in het derde lid, of ook, indien de goederen eerst meer dan een jaar
na betaling van de schadevergoeding zijn teruggevonden, kan de
vervoerder over de goederen beschikken overeenkomstig de wet van
de plaats, waar deze zich bevinden.
 
Artikel 21
 
Indien de goederen aan de geadresseerde zijn afgeleverd zonder inning van
het remboursement, dat door de vervoerder volgens de bepalingen van de
vervoerovereenkomst zou moeten zijn ontvangen, is de vervoerder gehouden
de afzender schadeloos te stellen tot ten hoogste het bedrag van het
remboursement, onverminderd zijn verhaal op de geadresseerde.
 
Artikel 22
 
1. Indien de afzender aan de vervoerder gevaarlijke goederen aanbiedt,
licht hij hem in over de juiste aard van het gevaar, dat zij opleveren,
en geeft hij, zo nodig, de te nemen voorzorgsmaatregelen aan.
Indien deze inlichting niet in de vrachtbrief is vermeld, staat het aan
de afzender of de geadresseerde vrij met enig ander middel te bewijzen,
dat de vervoerder kennis heeft gedragen van de juiste aard van
het gevaar, dat het vervoer van de voornoemde goederen opleverde.
2. De gevaarlijke goederen, die niet, gegeven het bepaalde in het eerste
lid van dit artikel, als zodanig aan de vervoerder bekend waren,
kunnen op ieder ogenblik en op iedere plaats door de vervoerder
worden gelost, vernietigd of onschadelijk gemaakt en wel zonder
enige schadevergoeding; de afzender is bovendien aansprakelijk
voor alle kosten en schaden, voortvloeiende uit de aanbieding ten
vervoer of uit het vervoer zelf.
 
Artikel 23
 
1. Wanneer ingevolge de bepalingen van dit Verdrag een scha devergoeding
voor geheel of gedeeltelijk verlies van de goederen ten
laste van de vervoerder wordt gebracht, wordt deze schadevergoeding
berekend naar de waarde van de goederen op de plaats en het
tijdstip van de inontvangstneming.
2. De waarde van de goederen wordt vastgesteld volgens de beurskoers
of, bij gebreke daarvan, volgens de gangbare marktprijs of, bij
gebreke van een en ander, volgens de gebruikelijke waarde van goederen
van dezelfde aard en kwaliteit.
3. De schadevergoeding kan evenwel niet meer bedragen dan
8,33 rekeneenheden voor elk ontbrekend kilogram bruto-gewicht.
4. Bovendien worden de vrachtprijs, de douanerechten en de overige
met betrekking tot het vervoer der goederen gemaakte kosten, in
geval van geheel verlies volledig en in geval van gedeeltelijk verlies
naar verhouding, terugbetaald; verdere schadevergoeding is niet
verschuldigd.
5. In geval van vertraging is, indien de rechthebbende bewijst, dat
daardoor schade is ontstaan, de vervoerder gehouden voor deze
schade een vergoeding te betalen, die niet meer kan bedragen dan
de vrachtprijs.
6. Hogere vergoedingen kunnen slechts worden gevorderd in geval van
aangifte van de waarde der goederen of van een bijzonder belang bij
de aflevering, overeenkomstig de artikelen 24 en 26.
7. De in dit Verdrag genoemde rekeneenheid is het bijzondere trekkingsrecht
zoals dit is omschreven door het Internationale Monetaire
Fonds. Het in het derde lid van dit artikel genoemde bedrag wordt
omgerekend in de nationale munteenheid van de Staat van het
gerecht, waarvoor de vordering aanhangig is, volgens de waarde
van die munteenheid op de datum van het vonnis of de datum, die
de Partijen zijn overeengekomen. De waarde van de nationale
munteenheid, uitgedrukt in bijzondere trekkingsrechten, van een
Staat, die lid is van het Internationale Monetaire Fonds, wordt berekend
overeenkomstig de waarderingsmethode die door het Internationale
Monetaire Fonds op de desbetreffende datum wordt toegepast
voor zijn eigen verrichtingen en transacties. De waarde van de
nationale munteenheid, uitgedrukt in bijzondere trekkingsrechten,
van een Staat, die geen lid is van het Internationale Monetaire
Fonds, wordt berekend op een door die Staat vastgestelde wijze.
8. Niettemin kan een Staat, die geen lid is van het Internationale Monetaire
Fonds en waarvan de wet de toepassing van de bepalingen van
het zevende lid van dit artikel niet toelaat, op het tijdstip van
bekrachtiging van of toetreding tot het Protocol bij het CMR, of op
enig tijdstip nadien, verklaren dat de in het derde lid van dit artikel
bedoelde aansprakelijkheidsgrens, die op zijn grondgebied van toepassing
is, 25 monetaire eenheden bedraagt. De in dit lid bedoelde
monetaire eenheid komt overeen met 10/31 gram goud van een
gehalte van 0,900. De omrekening van het in dit lid genoemde
bedrag in de nationale munteenheid geschiedt volgens de wet van
de betrokken Staat.
9. De in de laatste zin van het zevende lid van dit artikel genoemde
berekening en de in het achtste lid van dit artikel genoemde omrekening
geschieden op zodanige wijze, dat in de nationale munteenheid
van de Staat zo veel mogelijk dezelfde werkelijke waarde tot
uitdrukking komt voor het bedrag genoemd in het derde lid van dit
artikel, als daarin uitgedrukt in rekeneenheden. Bij nederlegging van
een in artikel 3 van het Protocol bij het CMR genoemde akte en telkens
wanneer een verandering optreedt in hun wijze van berekening
ingevolge het zevende lid van dit artikel of in het resultaat van de
omrekening ingevolge het achtste lid van dit artikel, delen de Staten
de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties hun wijze van berekening
dan wel het resultaat van de omrekening mede.
 
Artikel 24
 
De afzender kan tegen betaling van een overeengekomen toeslag in de
vrachtbrief een waarde van de goederen aangeven, die het maximum,
vermeld in het derde lid van artikel 23, overschrijdt. In dat geval treedt
het aangegeven bedrag in de plaats van dit maximum.
 
Artikel 25
 
1. In geval van beschadiging vergoedt de vervoerder het bedrag van de
waardevermindering, berekend naar de volgens artikel 23, eerste,
tweede en vierde lid vastgestelde waarde der goederen.
2. De schadevergoeding beloopt evenwel niet meer dan de volgende
bedragen:
a) indien de gehele zending door de beschadiging in waarde is verminderd,
het bedrag, dat zij zou hebben belopen in geval van
geheel verlies;
b) indien slechts een gedeelte van de zending door de beschadiging
in waarde is verminderd, het bedrag, dat zij zou hebben belopen in
geval van verlies van het in waarde verminderd gedeelte.
 
Artikel 26
 
1. De afzender kan tegen betaling van een overeengekomen toeslag
het bedrag van een bijzonder belang bij de aflevering voor het geval
van verlies of beschadiging en voor dat van overschrijding van de
overeengekomen termijn, vaststellen door vermelding van dit
bedrag in de vrachtbrief.
2. Indien een bijzonder belang bij de aflevering is aangegeven, kan,
onafhankelijk van de schadevergoedingen, bedoeld in de artikel 23,
24 en 25, en tot ten hoogste het bedrag van het aangegeven belang,
een schadevergoeding worden gevorderd gelijk aan de bewezen bijkomende
schade.
 
Artikel 27
 
1. De rechthebbende kan over het bedrag der schadevergoeding rente
vorderen. Deze rente, ten bedrage van vijf procent per jaar, loopt
vanaf de dag waarop de vordering schriftelijk bij de vervoerder is
ingediend of, indien dit niet is geschied, vanaf de dag waarop zij in
rechte aanhangig is gemaakt.
2. Wanneer de bedragen, die tot grondslag voor de berekening der
schadevergoeding dienen, niet zijn uitgedrukt in de munt van het
land, waar de betaling wordt gevorderd, geschiedt de omrekening
volgens de koers van de dag en de plaats van betaling der schadevergoeding.
Artikel 28
 
1. Wanneer het verlies, de beschadiging of de vertraging, ontstaan in
de loop van een aan dit Verdrag onderworpen vervoer, volgens de
toepasselijke wet kan leiden tot een vordering, die niet op de vervoerovereenkomst
is gegrond, kan de vervoerder zich beroepen op
de bepalingen van dit Verdrag, die zijn aansprakelijkheid uitsluiten
of de verschuldigde schadevergoedingen vaststellen of beperken.
2. Wanneer de niet op de vervoerovereenkomst berustende aansprakelijkheid
voor verlies, beschadiging of vertraging, van één der personen
voor wie de vervoerder ingevolge artikel 3 aansprakelijk is, in
het geding is, kan deze persoon zich eveneens beroepen op de bepalingen
van dit Verdrag, die de aansprakelijkheid van de vervoerder
uitsluiten of de verschuldigde schadevergoedingen vaststellen of
beperken.
 
Artikel 29
 
1. De vervoerder heeft niet het recht om zich te beroepen op de bepalingen
van dit hoofdstuk, die zijn aansprakelijkheid uitsluiten of beperken
of die de bewijslast omkeren, indien de schade voortspruit uit zijn
opzet of uit schuld zijnerzijds, welke volgens de wet van het gerecht,
waar de vordering aanhangig is, met opzet gelijkgesteld wordt.
2. Hetzelfde geldt bij opzet of schuld van de ondergeschikten van de
vervoerder of van alle andere personen, van wier diensten hij voor
de bewerkstelliging van het vervoer gebruik maakt, wanneer deze
ondergeschikten of deze andere personen handelen in de uitoefening
van hun werkzaamheden. In dat geval hebben deze ondergeschikten
of andere personen eveneens niet het recht om zich, voor
wat hun persoonlijke aansprakelijkheid betreft, te beroepen op de
bepalingen van dit hoofdstuk, als omschreven in het eerste lid.
 
 
HOOFDSTUK V
Vorderingen in en buiten rechte
 
 
Artikel 30
 
1. Indien de geadresseerde de goederen in ontvangst heeft genomen
zonder dat hij ten overstaan van de vervoerder de staat daarvan heeft
vastgesteld of zonder dat hij, indien het zichtbare verliezen of beschadigingen
betreft, uiterlijk op het ogenblik van de aflevering, of, indien
het onzichtbare verliezen of beschadigingen betreft, binnen zeven
dagen na de aflevering, zon- en feestdagen niet inbegrepen, voorbehouden
ter kennis van de vervoerder heeft gebracht, waarin de algemene
aard van het verlies of de beschadiging is aangegeven, wordt hij
behoudens tegenbewijs geacht de goederen te hebben ontvangen in
de staat als omschreven in de vrachtbrief. De bovenbedoelde voorbehouden
moeten, indien het onzichtbare verliezen of beschadigingen
betreft, schriftelijk worden gemaakt.
2. Wanneer de staat van de goederen door de geadresseerde ten overstaan
van de vervoerder is vastgesteld, is geen tegenbewijs tegen het
resultaat van deze vaststelling toegelaten, tenzij het onzichtbare verliezen
of beschadigingen betreft en de geadresseerde schriftelijke
voorbehouden ter kennis van de vervoerder heeft gebracht binnen
zeven dagen, zon- en feestdagen niet inbegrepen, na deze vaststelling.
3. Bij vertraging in de aflevering is schadevergoeding alleen verschuldigd,
indien binnen een termijn van 21 dagen nadat de goederen ter
beschikking van de geadresseerde zijn gesteld, een schriftelijk voorbehoud
ter kennis van de vervoerder is gebracht.
4. Bij het bepalen van de termijnen ingevolge dit artikel wordt de
datum van aflevering of, al naar het geval, de datum van vaststelling
of die van terbeschikkingstelling niet meegerekend.
5. De vervoerder en de geadresseerde verlenen elkaar alle redelijke
faciliteiten voor de nodige vaststellingen en onderzoekingen.
 
Artikel 31
 
1. Alle rechtsgedingen, waartoe het aan dit Verdrag onderworpen vervoer
aanleiding geeft, kunnen door de eiser behalve voor de gerechten
van de bij dit Verdrag partij zijnde landen, bij beding tussen partijen
aangewezen, worden gebracht voor de gerechten van het land
op het grondgebied waarvan:
a) de gedaagde zijn gewone verblijfplaats, zijn hoofdzetel of het filiaal
of agentschap heeft, door bemiddeling waarvan de vervoerovereenkomst
is gesloten, of
b) de plaats van inontvangstneming der goederen of de plaats
bestemd voor de aflevering der goederen, is gelegen;
zij kunnen voor geen andere gerechten worden gebracht.
2. Wanneer in een rechtsgeding, bedoeld in het eerste lid van dit artikel,
een vordering aanhangig is voor een volgens dat lid bevoegd
gerecht, of wanneer in een zodanig geding door een zodanig
gerecht een uitspraak is gedaan, kan geen nieuwe vordering
omtrent hetzelfde onderwerp tussen dezelfde partijen worden ingesteld,
tenzij de uitspraak van het gerecht, waarvoor de eerste vordering
aanhangig is gemaakt, niet vatbaar is voor tenuitvoerlegging in
het land, waarin de nieuwe vordering wordt ingesteld.
3. Wanneer in een rechtsgeding, bedoeld in het eerste lid van dit artikel,
een uitspraak, gedaan door een gerecht van een bij het Verdrag partij
zijnd land, in dat land uitvoerbaar is geworden, wordt zij eveneens uitvoerbaar
in elk ander bij het Verdrag partij zijnd land, zodra de aldaar
terzake voorgeschreven formaliteiten zijn vervuld. Deze formaliteiten
kunnen geen hernieuwde behandeling van de zaak meebrengen.
4. De bepalingen van het derde lid van dit artikel zijn van toepassing op
uitspraken op tegenspraak gewezen, op uitspraken bij verstek en op
schikkingen, aangegaan ten overstaan van de rechter, maar zij zijn
niet van toepassing op uitspraken die slechts bij voorraad uitvoerbaar
zijn, noch op veroordelingen tot vergoeding van schaden en
interessen, welke boven de kosten zijn uitgesproken tegen een eiser
wegens de gehele of gedeeltelijke afwijzing van zijn vordering.
5. Van onderdanen van bij het Verdrag partij zijnde landen, die hun
woonplaats of een bedrijf hebben in een van deze landen, kan geen
zekerheidstelling voor de betaling der proceskosten worden gevorderd
in rechtsgedingen, waartoe een aan dit Verdrag onderworpen
vervoer aanleiding geeft.
 
Artikel 32
 
1. De rechtsvorderingen, waartoe een aan dit Verdrag onderworpen
vervoer aanleiding geeft, verjaren door verloop van een jaar. In geval
van opzet of van schuld, welke volgens de wet van het gerecht, waarvoor
de vordering aanhangig is, met opzet gelijkgesteld wordt, is de
verjaringstermijn drie jaar. De verjaring loopt:
a) in geval van gedeeltelijk verlies, beschadiging of vertraging, vanaf
de dag, waarop de goederen zijn afgeleverd;
b) in geval van volledig verlies, vanaf de dertigste dag na afloop van
de bedongen termijn of, bij gebreke van zulk een termijn, vanaf
de zestigste dag na de inontvangstneming van de goederen door
de vervoerder;
c) in alle andere gevallen, na afloop van een termijn van drie maanden
na de sluiting der vervoerovereenkomst.
De hierboven als begin van de verjaring aangegeven dag wordt
niet begrepen in de verjaringstermijn.
2. Een schriftelijke vordering schorst de verjaring tot aan de dag, waarop
de vervoerder de vordering schriftelijk afwijst en de daarbij
gevoegde stukken terugzendt. In geval van gedeeltelijke aanvaarding
van de vordering hervat de verjaring haar loop alleen voor het deel
van de vordering, dat betwist blijft. Het bewijs van ontvangst van de
vordering of van het antwoord en van het terugzenden der stukken
rust op de partij, die dit feit inroept. Verdere, op hetzelfde onderwerp
betrekking hebbende vorderingen schorsen de verjaring niet.
3. Met inachtneming van de bepalingen van het tweede lid, wordt de
schorsing van de verjaring beheerst door de wet van het gerecht
waarvoor de zaak aanhangig is. Hetzelfde geldt voor de stuiting van
de verjaring.
4. Een verjaarde vordering kan ook niet meer in de vorm van een vordering
in reconventie of van een exceptie worden geldend gemaakt.
 
Artikel 33
 
De vervoerovereenkomst kan een bepaling bevatten inzake het toekennen
van bevoegdheid aan een scheidsgerecht, mits deze bepaling
inhoudt, dat het scheidsgerecht dit Verdrag zal toepassen.
Toelichting: Op initiatief van de in sVa / Stichting Vervoeradres samenwerkende
ondernemersorganisaties EVO, Koninklijk Nederlands Vervoer,
Nederlandsch Binnenvaartbureau en Transport en Logistiek Nederland is
een scheidsgerecht in het leven geroepen onder de naam Stichting Arbitrage
voor Logistiek, gevestigd te ’s-Gravenhage, telefoon: 070 - 3066767,
telefax 070 - 3512025, email: sal@tmsbv.nl, www.arbitrage-logistiek.nl.
Indien men voor het beslechten van geschillen voortvloeiende uit de
overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg,
gebruik wenst te maken van dit scheidsgerecht kan men de volgende
arbitrage-clausule opnemen in een dergelijke overeenkomst:
”Alle geschillen die tussen in Nederland gevestigde partijen ontstaan met
betrekking tot de onderhavige vervoerovereenkomst zullen, met toepassing
van het CMR, worden beslecht overeenkomstig het Reglement van
de Stichting Arbitrage voor Logistiek, gevestigd te ’s-Gravenhage.” 
  
 
HOOFDSTUK VI
Bepalingen nopens vervoer verricht door opvolgende vervoerders
 
 
Artikel 34
 
Indien een vervoer, onderworpen aan één enkele overeenkomst, wordt
bewerkstelligd door opvolgende wegvervoerders, worden de tweede en
ieder van de volgende vervoerders door inontvangstneming van de goederen
en van de vrachtbrief partij bij de overeenkomst op de voorwaarden
van de vrachtbrief en wordt ieder van hen aansprakelijk voor de
bewerkstelliging van het gehele vervoer.
 
Artikel 35
 
1. De vervoerder, die de goederen van de voorafgaande vervoerder in
ontvangst neemt, overhandigt hem een gedateerd en ondertekend
ontvangstbewijs. Hij moet zijn naam en adres op het tweede exemplaar
van de vrachtbrief vermelden. Indien daartoe aanleiding is,
tekent hij op dat exemplaar alsmede op het ontvangstbewijs soortgelijke
voorbehouden aan als die, bedoeld in artikel 8, tweede lid.
2. De bepalingen van artikel 9 zijn op de betrekkingen tussen opvolgende
vervoerders van toepassing.
 
Artikel 36
 
Behoudens in het geval van een eis in reconventie of van een exceptie,
opgeworpen in een rechtsgeding inzake een eis, welke is gebaseerd op
dezelfde vervoerovereenkomst, kan de vordering tot aansprakelijkstelling
voor verlies, beschadiging of vertraging slechts worden gericht
tegen de eerste vervoerder, de laatste vervoerder of de vervoerder, die
het deel van het vervoer bewerkstelligde, gedurende hetwelk het feit, dat
het verlies, de beschadiging of de vertraging heeft veroorzaakt, zich
heeft voorgedaan; de vordering kan tegelijkertijd tegen verschillende van
deze vervoerders worden ingesteld.
 
Artikel 37
 
De vervoerder, die een schadevergoeding heeft betaald uit hoofde van de
bepalingen van dit Verdrag, heeft recht van verhaal voor de hoofdsom,
rente en kosten tegen de vervoerders, die aan de uitvoering van de vervoerovereenkomst
hebben deelgenomen, overeenkomstig de volgende
bepalingen:
a) de vervoerder, door wiens toedoen de schade is veroorzaakt, draagt
de schadevergoeding alleen, onverschillig of deze door hemzelf of
door een andere vervoerder is betaald;
b) wanneer de schade is veroorzaakt door toedoen van twee of meer
vervoerders, moet ieder van hen een bedrag betalen in verhouding
tot zijn deel van de aansprakelijkheid; indien begroting van de delen
der aansprakelijkheid niet mogelijk is, is ieder van hen aansprakelijk
in verhouding tot het hem toekomende deel van de beloning voor
het vervoer.
c) indien niet kan worden vastgesteld, aan wie van de vervoerders de
aansprakelijkheid moet worden toegerekend, wordt het bedrag van
de schadevergoeding verdeeld tussen alle vervoerders, in de verhouding
bepaald onder b.
 
Artikel 38
 
Indien één van de vervoerders insolvent is, wordt het door hem verschuldigde
deel, dat hij niet heeft betaald, tussen alle andere vervoerders
verdeeld in verhouding tot hun beloning.
 
Artikel 39
 
1. De vervoerder, op wie verhaal wordt uitgeoefend ingevolge de artikelen
37 en 38, is niet gerechtigd de gegrondheid van de betaling
door de vervoerder, die het verhaal uitoefent, te betwisten, wanneer
de schadevergoeding is vastgesteld bij rechterlijke uitspraak, mits hij
behoorlijk van het rechtsgeding in kennis is gesteld en hij gelegenheid
heeft gehad om daarin zich te voegen of tussen te komen.
2. De vervoerder, die verhaal wil uitoefenen, kan zulks doen voor het
bevoegde gerecht van het land, waarin één van de betrokken vervoerders
zijn gewone verblijfplaats, zijn hoofdzetel of het filiaal of
agentschap heeft, door bemiddeling waarvan de vervoerovereenkomst
is gesloten. Het verhaal kan in een en hetzelfde geding tegen
alle betrokken vervoerders worden gericht.
3. De bepalingen van artikel 31, derde en vierde lid, zijn van toepassing
op rechterlijke uitspraken, gegeven terzake van het verhaal ingevolge
de artikelen 37 en 38.
4. De bepalingen van artikel 32 zijn van toepassing op het verhaal tussen
vervoerders. De verjaring loopt evenwel hetzij vanaf de dag van
een rechterlijke einduitspraak tot vaststelling van de ingevolge de
bepalingen van dit Verdrag te betalen schadevergoeding hetzij, bij
gebreke van zulk een uitspraak, vanaf de dag waarop de betaling is
geschied.
 
Artikel 40
 
De vervoerders kunnen onderling een van de artikelen 37 en 38 afwijkende
regeling bedingen.
 
 
HOOFDSTUK VII
Nietigheid van bedingen in strijd met het Verdrag
 
 
Artikel 41
 
1. Behoudens de bepalingen van artikel 40 is nietig ieder beding, dat
middellijk of onmiddellijk afwijkt van de bepalingen van dit Verdrag.
De nietigheid van dergelijke bedingen heeft niet de nietigheid van
de overige bepalingen van de overeenkomst tot gevolg.
2. In het bijzonder is nietig ieder beding, door hetwelk de vervoerder
zich de rechten uit de verzekering der goederen laat overdragen of
ieder ander beding van dergelijke strekking, evenals ieder beding,
dat de bewijslast verplaatst.
 
 
 
HOOFDSTUK VIII
Slotbepalingen
 
 
Artikel 42
 
1. Dit Verdrag staat open voor ondertekening of toetreding door landen
die lid zijn van de Economische Commissie voor Europa en landen, die
overeenkomstig paragraaf 8 van het mandaat van deze Commissie
met raadgevende stem tot de Commissie zijn toegelaten.
2. De landen, die overeenkomstig paragraaf 11 van het mandaat van
deze Commissie aan zekere werkzaamheden van de Economische
Commissie voor Europa kunnen deelnemen, kunnen partij bij dit Verdrag
worden door toetreding na de inwerkingtreding.
3. Het Verdrag zal voor ondertekening openstaan tot en met
31 augustus 1956. Na deze datum zal het openstaan voor toetreding.
4. Dit Verdrag zal worden bekrachtigd.
5. Bekrachtiging of toetreding geschiedt door nederlegging van een
akte bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties.
 
Artikel 43
 
1. Dit Verdrag treedt in werking op de negentigste dag, nadat vijf landen,
als bedoeld in het eerste lid van artikel 42, hun akte van
bekrachtiging of van toetreding hebben nedergelegd.
2. Voor ieder land, dat het Verdrag bekrachtigt of ertoe toetreedt,
nadat vijf landen hun akte van bekrachtiging of van toetreding hebben
nedergelegd, treedt dit Verdrag in werking op de negentigste
dag na de nederlegging van de akte van bekrachtiging of toetreding
door het genoemde land.
 
Artikel 44
 
1. Iedere Verdragsluitende Partij kan dit Verdrag opzeggen door middel
van een tot de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties gerichte
kennisgeving.
2. De opzegging heeft rechtsgevolg twaalf maanden na de datum,
waarop de Secretaris-Generaal de kennisgeving heeft ontvangen.
 
Artikel 45
 
Indien na de inwerkingtreding van dit Verdrag het aantal Verdragsluitende
Partijen tengevolge van opzeggingen is teruggebracht tot minder dan
vijf, houdt de werking van dit Verdrag op van de datum af, waarop de
laatste opzegging rechtsgevolg heeft.
 
Artikel 46
 
1. Ieder land kan bij de nederlegging van zijn akte van bekrachtiging of
toetreding of te eniger tijd daarna, door middel van een tot de Secretaris-
Generaal van de Verenigde Naties gerichte kennisgeving verklaren,
dat dit Verdrag van toepassing zal zijn op alle of een deel van
de gebieden, welker internationale betrekkingen het behartigt.
Het Verdrag is op het gebied of de gebieden, vermeld in de kennisgeving,
van toepassing met ingang van de negentigste dag na de
ontvangst van deze kennisgeving door de Secretaris-Generaal of,
indien het Verdrag op die datum nog niet in werking is getreden,
met ingang van de dag der inwerkingtreding.
2. Ieder land, dat overeenkomstig het vorige lid een verklaring heeft
afgelegd, waardoor dit Verdrag van toepassing wordt op een gebied,
welks internationale betrekkingen het behartigt, kan overeenkomstig
artikel 44 het Verdrag, voor wat dat gebied betreft, opzeggen.
 
Artikel 47
 
Ieder geschil tussen twee of meer Verdragsluitende Partijen betreffende
de uitleg of de toepassing van dit Verdrag, dat de Partijen niet door
middel van onderhandelingen of door andere middelen hebben kunnen
regelen, kan op verzoek van één der betrokken Verdragsluitende Partijen
ter beslissing worden voorgelegd aan het Internationale Gerechtshof.
 
Artikel 48
 
1. Iedere Verdragsluitende Partij kan op het tijdstip, waarop zij dit Verdrag
ondertekent of bekrachtigt of ertoe toetreedt, verklaren dat zij
zich niet door artikel 47 van het Verdrag gebonden acht. De andere
Verdragsluitende Partijen zijn niet door artikel 47 gebonden tegenover
een Verdragsluitende Partij, die zulk een voorbehoud heeft
gemaakt.
2. Iedere Verdragsluitende Partij die een voorbehoud overeenkomstig
het eerste lid heeft gemaakt, kan te allen tijde dit voorbehoud intrekken
door een tot de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties
gerichte kennisgeving.
 
3. Geen enkel ander voorbehoud ten aanzien van dit Verdrag is toegestaan.
 
Artikel 49
 
1. Nadat dit Verdrag gedurende drie jaar in werking is geweest, kan
iedere Verdragsluitende Partij door middel van een tot de Secretaris-
Generaal van de Verenigde Naties gerichte kennisgeving de bijeenroeping
verzoeken van een conferentie teneinde dit Verdrag te herzien.
De Secretaris-Generaal geeft van dit verzoek kennis aan alle
Verdragsluitende Partijen en roept een conferentie tot herziening
bijeen, indien binnen een termijn van vier maanden na de door hem
gedane kennisgeving, ten minste één vierde van de Verdragsluitende
Partijen hun instemming met dit verzoek aan hem hebben medegedeeld.
2. Indien een conferentie wordt bijeengeroepen overeenkomstig het
vorige lid, stelt de Secretaris-Generaal alle Verdragsluitende Partijen
daarvan in kennis en nodigt hij hen uit binnen een termijn van drie
maanden voorstellen in te dienen welke zij door de conferentie wensen
bestudeerd te zien. De Secretaris-Generaal deelt de voorlopige
agenda van de conferentie alsmede de tekst van die voorstellen tenminste
drie maanden vóór de openingsdatum van de conferentie
aan alle Verdragsluitende Partijen mede.
3. De Secretaris-Generaal nodigt voor iedere conferentie, bijeengeroepen
overeenkomstig dit artikel, alle landen uit, die zijn bedoeld in het
eerste lid van artikel 42, alsmede de landen die partij bij het Verdrag
zijn geworden door toepassing van het tweede lid van artikel 42. 
 
Artikel 50
 
Behalve de kennisgevingen ingevolge artikel 49 geeft de Secretaris-Generaal
van de Verenigde Naties aan de in het eerste lid van artikel 42
bedoelde landen, alsmede aan de landen, die partij bij het Verdrag zijn
geworden door toepassing van het tweede lid van artikel 42, kennis van:
a) de bekrachtigingen en toetredingen ingevolge artikel 42;
b) de data, waarop dit Verdrag in werking treedt overeenkomstig artikel
43;
c) de opzeggingen ingevolge artikel 44;
d) het overeenkomstig artikel 45 buiten werking treden van dit Verdrag;
e) de overeenkomstig artikel 46 ontvangen kennisgevingen;
f) de overeenkomstig het eerste en tweede lid van artikel 48 ontvangen
verklaringen en kennisgevingen.
 
Artikel 51
 
Na 31 augustus 1956 wordt het origineel van dit Verdrag nedergelegd bij
de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, die aan elke van de in
het eerste en tweede lid van artikel 42, bedoelde landen gewaarmerkte
afschriften doet toekomen.
Ten blijke waarvan de ondergetekenden, daartoe behoorlijk gevolmachtigd,
dit Verdrag hebben ondertekend.
Gedaan te Genève, de negentiende mei negentienhonderd zesenvijftig,
in een enkel exemplaar in de Engelse en de Franse taal, zijnde beide teksten
gelijkelijk authentiek.